صفحه شخصی دکتر حامد شریعتی نیاسر

استادیار دانشگاه مذاهب اسلامی

گزارشی از نشست رابطه قرآن با نهج البلاغه



مجموع: ۰

بازدید: ۲۰۱

یادداشت

گزارشی از نشست رابطه قرآن با نهج البلاغه

ارسال شده در: 02 خرداد 1400 - 12:32 توسط حامد شریعتی نیاسر

نشست «رابطه قرآن با نهج البلاغه» یكشنبه هفتم خرداد 1397 خورشیدی به همت دانشگاه  قرآن و حدیث و با حضور جمعی از استادان و علاقه مندان به این حوزه در بیست و ششمین نمایشگاه قرآن در مصلی امام خمینی(ره) تهران و با سخنرانی دکتر حامد شریعتی نیاسر عضو هیأت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد.  که گزارشی از آن در ادامه تقدیم می‌شود.

**معرفی نهج البلاغه
حامد شریعتی نیاسر» در ابتدای سخنان خود به معرفی لغوی نهج البلاغه پرداخت و گفت: كلمه نهج البلاغه از «نهج» به معنی راه روش و «بلاغت» هم به معنای بلیغ سخن گفتن است. این كتاب را سیدرضی كه نسب وی به امام موسی كاظم(ع) می رسد در قرن چهارم گردآوری كرده است. وی آثار زیادی را در حوزه علوم قرآن، فقه و حدیث از خود برجای گذاشت. او به واسطه اینكه انسانی سخن شناس بود با تكیه بر منابع اصلی تاریخ اسلام از مجموعه سخنان امام علی(ع) كه در آن دوران وجود داشت نهج البلاغه را جمع آوری كرد.

شریعتی نیاسر اظهار داشت: سیدرضی انگیزه خود را از این كار شناساندن جلوه بلاغی امام علی(ع) برای مردم بیان می كند. امام علی (ع) فضایل زیادی دارند كه سیدرضی در آن دوره خواست این جنبه ناشناخته آن حضرت را برای مردم تشریح كند از این رو با گردآوری، گزینش و رویكرد ادبی و بلاغی دست به جمع آوری سخنان ایشان زد. از این رو خود محتوای این كتاب بهترین گواه بر صحت و فصاحت آن است.

**
ارتباط نهج البلاغه با قرآن در شخصیت امام علی(ع)
علی(ع) مظهر همه آیه های الهی و جلوهتامقرآناست. او كتاب عینی خدا بوده و همان راهی را پیمود كه قرآنترسیم كرده و همانگونه زیست كه خدا در كتابش رهنمون شدهاست. پیوند علی(ع) و قرآن پیوندی حقیقی بوده و یكی بدون دیگری را نمی توان متصور شد.  در واقع ارتباط نهج البلاغه با قرآن را می توان در شخصیت و دانش امام علی(ع) جستجو كرد؛ یعنی همانطور كه این امام به لحاظ شخصیتی و از جنبه های گوناگون كامل است و جلوه های مختلفی دارد، كلام ایشان هم جلوه ای از شخصیت و شخصیت ایشان نیز جلوه ای از قرآن است. امام علی(ع) برترین شاگرد و دانش آموخته مكتب قرآن بود كه نزد پیامبر(ص) علم آموزی كرده است. ایشان از همان كودكی در خانه پیامبر اسلام(ص) پرورش پیدا كرد و پیامبر(ص) نكته های اخلاقی را بر او عرضه می كرد و امام علی(ع) همیشه همراه و یار ایشان بود و هنگامی كه وحی بر پیامبر(ص) نازل می شد نیز آن حضرت (ع) حضور داشت.

بنابراین چنین شخصیتی كه به این اندازه به پیامبر اسلام(ص) نزدیك است و درباره ایشان می فرمایند كه علی با قرآن است و قرآن با علی است و این 2 از هم جدا نمی شوند. حضرت علی(ع) نیز جزو اهل بیت پیامبر(ص) بود كه در حدیث ثقلین نیز این دو یعنی قرآن و اهل بیت در كنار هم آمده اند. بنابراین این 2 همواره یكدیگر را یاری می كنند و اهل بیت جان خود را در حفظ و نگهداری قرآن می دهند و جدایی میان این دو معنا ندارد.
شریعتی نیاسر تصریح كرد: امروز عده ای در میان اهل سنت یا تشیع وجود دارند كه یكی از اینها را اصل قرار می دهند؛ یعنی یا به طرف اهل بیت می روند یا قرآن، در صورتی كه باید این دو را در كنار یكدیگر داشت و از دستورها آنها پیروی كرد. بنابراین سخنان حضرت علی(ع) كه یكی از اهل بیت هستند به همراه قرآن و با هم مایه هدایت است و امروزه باید در جامعه از آن استفاده كرد.

**
نهج البلاغه؛ جلوه ای از وجود قرآن
نهج البلاغه همه سخنان حضرت علی(ع) نیست و بخشی از سخنان ایشان است اما با این وجود جلوه ای از قرآن محسوب می شود كه در جای جای آن می توان اثر قرآن را مشاهده كرد. نهج البلاغه مانند قرآن معجزه نیست اما از كلام بشر عادی هم بالاتر است و افراد عادی نمی توانند این چنین كلامی بیاورند زیرا كلام حضرت علی(ع) بر تمام سخنان برتری دارد.
امام علی(ع) درباره قرآن می فرماید من زبان گویای قرآن هستم. از این رو اگر فردی می خواهد قرآن را بفهمد باید از طریق اهل بیت به آن پی ببرد زیرا فهم عالی و دقیق از معانی قرآن با اهل بیت امكان پذیر می شود.

**
سخنان امام علی (ع) درباره عظمت قرآن
امام علی علیه السلام در خطبه 158 نهج البلاغه می فرماید: «این همان قرآن است. آن را به سخن آرید (تا همه چیز را بازگو كند)؛ هر چند هرگز براي شما (نسبت به تمام این امور) سخن نمي گوید؛ ولي من از جانب آن به شما خبر مي دهم (و اسرار مكتومش را فاش مي سازم) اگر می خواهید از آن اطاعت كنید با آن سخن بگوید و از آن استفاده كنید

در ادامه این خطبه آمده است: «لیكن من به شما خبر مي دهم؛ آگاه باشید! در آن علم آینده و اخبار پیشین و داروي بیماري هاي شما و نظم و سامان دادن به روابط میان شماست». امام علی (ع) به مسلمانان می گوید كه به سراغ من بیایید از من بدانید و بخوانید تا درباره قرآن برای شما بگویم. بنابراین برای اینكه بتوانیم دستورهای قرآن را خوب بیاموزیم باید علی(ع) را سرلوحه كارهای خود قرار دهیم و از سخنان ایشان استفاده كنیم.

این استاد دانشگاه در پایان به بررسی ویژگی های قرآن از زبان امام علی (ع) پرداخت و یادآور شد: آن حضرت در خطبه 18 می فرمایند: «همانا قرآن داراي ظاهري زیبا و باطني ژرف و ناپیداست، مطالب شگفت آور آن تمام نمي شود و اسرار نهفته آن پایان نمي پذیرد و تاریكي ها بدون قرآن بر طرف نخواهد شد».

ایشان در خطبه 110 نیز می فرمایند: «و قرآن را بیاموزید، كه بهترین گفتار است و آن را نیك بفهمید كه بهار دل هاست. از نور آن شفا و بهبودي خواهید كه شفاي سینه هاي بیمار است و قرآن را نیكو تلاوت كنید كه سود بخش ترین داستان هاست. زیرا عالمي كه به غیر علم خود عمل كند، چونان جاهل سرگرداني است كه از بیماري ناداني شفا نخواهد گرفت، بلكه حجّت بر او قویتر و حسرت و اندوه بر او استوارتر و در پیشگاه خدا سزاوارتر به نكوهش استبنابراین آن حضرت (ع) به زیبایی عظمت قرآن را بیان می كند تا مردم به طرف این كتاب آسمانی بروند.

 منبع:

خبرگزاری ایرنا: https://www.irna.ir/news/82928825/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87

 

نظرات

یادداشت ها

مقالات